Ik help je wel even…
Teamlid Miranda heeft mevrouw Klaasen in haar appartement in de woning voor mensen met hashtagdementie geholpen met het opstarten van de dag. Omdat ze weet dat mevrouw zichzelf nog prima kan aankleden, legt ze de blouse en het vestje voor mevrouw klaar. ‘Ik kom zo wel weer even bij kijken’ zegt ze en ze loopt weg.
Als ze ongeveer 10 minuten later weer haar hoofd om de deur steekt, ziet ze mevrouw ‘worstelen’ met de knoopjes van de blouse. Ze snelt toe en zegt, terwijl ze al is begonnen, ‘kom maar ik help u wel even’. Mevrouw Klaasen draait zich wild om en geeft Miranda een stevige klap. Vanzelfsprekend schrikt Miranda en zegt ze ‘wat doet u nu?’. Maar mevrouw is niet meer te kalmeren.
Tijdens de koffie vertelt Miranda ‘ik wilde mevrouw helpen en uit het niets kreeg ik een klap’. Begrijpelijk dat het voor Miranda zo voelt. Maar de vraag is of de klap ‘uit het niets’ kwam. Wat vaak gebeurt, is dat we (als zorg of als naasten) direct in de actie-stand gaan als we iets zien gebeuren bij iemand met een haperend brein. Miranda komt de kamer binnen, ziet dat mevrouw het lastig heeft en wil helpen.
Maar misschien is mevrouw al 10 minuten aan het rommelen met de knoopjes, gaat ze er volledig in op en verwacht ze de hulp niet. Of misschien is ze wel gefrustreerd omdat het al 10 minuten niet lukt met die stomme knoopjes. Of misschien… Door direct te gaan handelen, geven we hieraan geen erkennen en maken we in veel gevallen de zaak onveilig(er). Onveiligheid zorgt ervoor dat onze amandelkern (amygdala) aan het werk gaat. Als deze ‘aanslaat’, treden onze verdedigingsmechanismes in werking; vechten, vluchten en bevriezen.
In het geval van mevrouw Klaasen leidde de onveiligheid (te snel, te onverwacht handelen terwijl er al stress over de knoopjes was) tot een vechtreactie. Ze gaf een klap. Niet uit het niets, maar opgebouwd in de 10 minuten dat ze bezig was om haar knoopjes dicht te doen.
We spreken in het team af om de ‘vijf seconden regel’ weer bewust te gaan inzetten. Vijf seconden op de drempel om even te kijken wat er aan de hand is, hoe iemand erbij zit, wat er al gebeurd zou kunnen zijn. Vijf seconden waarin even niet gelijk gehandeld wordt.
Als we reflecteren op de situatie met mevrouw, zegt Miranda ‘ja dan had ik waarschijnlijk haar rode hoofd wel gezien en haar frustratie gehoord’. Inzichten die tellen!
De vertraging levert vaak verbinding en inzicht en daarmee veiligheid. Laat dat maar even vijf seconden bezinken 😊.
betercontactmetmensenmetdementie alzheimer bijmijdoetzedatnooit ikmoetnaarmijnmoeder zelfredzaamheid blijfdemenszien